Ankara'nın kuzeybatısında bulunan Beypazarı; Hitit, Frig, Galat,Roma,
Bizans,Selçuklu ve son olarak da Osmanlıların egemen olduğu tarihi İpek
Yolu üzerinde bulunan yerleşim merkezlerinden biridir. Beypazarı
ilçesine ilk isim "Lagania" olarak verilmiştir.'Kaya Doruğu Ülkesi'
anlamına gelen bu isim Beypazarı'nın konumunu ifade etmektedir.
Günümüzde olduğu gibi o dönemde de çevre kentlerin ilgi odağı olan
Beypazarı'nda panayır şeklinde büyük pazar yerleri kurulmuş, halk
alışveriş amaçlı bu pazarlara gelip gitmeye başlamıştır. Bu meşhur
pazar, ilçenin 'Beypazarı' olarak anılmasına neden olmuştur.
Verimli tarım alanları,doğal su kaynaklarının zenginliği,sarp yamaçlı
tepelerle çevrelenmiş korunaklı bir konumda olması Beypazarı'nı önemli
bir yerleşim yeri haline getirmiştir. İlçenin İpek yolu üzerinde
bulunması ardında eşsiz bir tarihi zenginlik bırakmıştır.
Beypazarı denince akla ilk gelen tarihi evleridir. Evliya Çelebi'nin
Seyahatnamesine de konu olan Beypazarı evleri;cumbalı ,üstünde guşgana
adı verilen bir çatıdan oluşan iki üç katlı yapılardır. Evlerin iskeleti
ahşaptır ve bu ahşap, tatlı kireç denilen malzemeyle sıvanmıştır.
Odalardaki kirli havayı ve nemi alan yöreye özgü bu malzeme, Beypazarı
evlerini farklı kılar. Tavan arasındaki zemin katları taştan, geri kalan
kısmı ahşaptan oluşan bu evlerin girişinde demir kapılı mahzenler
bulunur. Tarih boyunca yangınlarla bir çok kez harap olan Beypazarı'nda
evlerin içindeki bu mahzenler kıymetli eşyaların saklanması amacıyla
kullanılmıştır.Yine bu yangınlar nedeniyle binlerce yıllık tarihe sahip
Beypazarı'nda, mimari açıdan en erken tarihli konak 13.yy'a
aittir.Sokaklarda iç içe yerleşim tarzı benimsenmiştir. Bu nedenle
kapılar,pencereler ve guşganalar birbirine bakar şekilde düzenlenmiş,
evler yerleşim olarak bitişik ve birbirine yakın inşa edilmiştir.
Beypazarı, Osmanlı mimarisi tarzındaki tarihi eserleri ve evlerinin yanı
sıra 600 yıllık çarşısı, bu çarşılarda faaliyet gösteren zanaatkarları
ve saray mutfağı tarzındaki yöresel yemekleriyle de Türk kültürünün tüm
inceliklerini halen yaşatmaktadır.